Τετάρτη, 20 Οκτωβρίου 2010

Αριθμητικά

Τα αριθμητικά είναι λέξεις που φανερώνουν αριθμούς. 

Χρησιμοποιούμε τα αριθμητικά για να δείξουμε:
  • ποσότητα

π.χ. Αγόρασα τρία τετράδια και δύο μολύβια.

  • σειρά

π.χ. Τρίτες τερμάτισαν στον τελικό του διπλού σκιφ των γυναικών η Αλεξάνδρα Τσιάβου και η Χριστίνα Γιαζιτζίδου.

  • από πόσα μέρη αποτελείται κάτι

π.χ. Ο οδηγός του λεωφορείου έκανε διπλό δρομολόγιο σήμερα.

  • πόσες φορές μεγαλύτερο είναι κάτι από κάτι άλλο

π.χ. Το 9 είναι τριπλάσιο του 3.

  • για να αναφερθούμε σε μονάδες που αποτελούν ένα σύνολο

π.χ. Η Δέσποινα αγόρασε μια δωδεκάδα ποτήρια.


Τα αριθμητικά χωρίζονται σε:

α)  αριθμητικά επίθετα
π.χ. τέσσερα, έκτος, τετραπλάσιο

β) αριθμητικά ουσιαστικά
π.χ. μονάδες, δωδεκάδα, εικοσαριά

Τα αριθμητικά επίθετα χωρίζονται σε:
  • απόλυτα
  • τακτικά
  • πολλαπλασιαστικά
  • αναλογικά







Ορθογραφία αριθμητικών επιθέτων:
1) Τα απόλυτα αριθμητικά από το 13 έως το 19 γράφονται με μία λέξη.
π.χ.  δεκατρία,  δεκαέξι, δεκαεννιά

2) Τα απόλυτα αριθμητικά από το 21 και μετά γράφονται σε χωριστές λέξεις.
 π.χ. είκοσι πέντε, εκατόν εξήντα τρία

3) Τα τακτικά αριθμητικά από το 13 και πέρα γράφονται σε χωριστές λέξεις.
π.χ.  δέκατος όγδοος, τριακοστός έβδομος

4) Με δύο –ν γράφονται το εννιά (εννέα) και όσα αριθμητικά περιέχουν  ολόκληρη τη λέξη εννιά (εννέα),
π.χ. δεκαεννέα, εννιακόσια, εννιακοσιοστός

ενώ με ένα –ν γράφονται τα αριθμητικά: ένατος, ενενήντα, ενενηκοστός κ.λπ.

5) Όταν γίνεται σύνθεση με άλλα αριθμητικά το επίθετο μισός παίρνει και για τα τρία γένη τον άκλιτο τύπο –ήμισι έπειτα από σύμφωνο και –μισι μετά από φωνήεν.
π.χ. τρεισήμισι λεπτά, δυόμισι εβδομάδες

6) Τα σύνθετα αριθμητικά που έχουν δεύτερο συνθετικό τη λέξη μισός γράφονται στη λήγουσα με –ι. Εξαιρούνται και γράφονται με –η όσα έχουν πρώτο συνθετικό το αρσενικό ένας και το θηλυκό μία.
π.χ.  ενάμισι ευρώ, δυόμισι κιλά, τεσσερισήμισι ώρες ενώ μιάμιση ώρα, ενάμισης χρόνος



Αριθμητικά ουσιαστικά (περιληπτικά αριθμητικά):

Φανερώνουν ένα σύνολο προσώπων, ζώων ή πραγμάτων. Ο σχηματισμός τους γίνεται από τα απόλυτα αριθμητικά με τις καταλήξεις -άδα και -αριά

  • Όσα έχουν κατάληξη -άδα φανερώνουν έναν σύνολο από πολλές μονάδες

π.χ. Η Δέσποινα αγόρασε μια δωδεκάδα ποτήρια. 

  • Όσα έχουν κατάληξη -αριά φανερώνουν το περίπου και συνοδεύονται σχεδόν πάντα από τη λέξη καμιά.

π.χ. Στην αίθουσα βρίσκονταν καμιά εικοσαριά μαθητές. 





Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου