Τρίτη, 6 Μαρτίου 2012

Το Βυζάντιο φτάνει στο απόγειο της ακμής του

Τι θα μάθουμε:
  • Πώς οι αυτοκράτορες της μακεδονικής δυναστείας αντιμετώπισαν τα εξωτερικά προβλήματα της αυτοκρατορίας.
  • Ποια μέτρα πήραν για την ομαλή λειτουργία του κράτους στο εσωτερικό.
  • Ποια μέτρα πήραν για την ανάπτυξη της γεωργίας, της βιοτεχνίας και του εμπορίου.
  • Γιατί επέβαλαν τα παραπάνω μέτρα και ποια τα αποτελέσματα  των μέτρων αυτών.


Από τον 9ο έως τον 11ο αιώνα το Βυζαντινό κράτος κυβέρνησαν αυτοκράτορες της μακεδονικής δυναστείας.


Η αυτοκρατορία στα χρόνια των Μακεδόνων

Η Μακεδονική Δυναστεία ήταν αυτοκρατορική δυναστεία* της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (867-1057), που κράτησε 190 χρόνια. Ιδρυτής και γενάρχης της δυναστείας ήταν ο αυτοκράτορας Βασίλειος Α'.

*δυναστεία = αυτοκράτορες που κυβέρνησαν διαδοχικά την αυτοκρατορία και κατάγονταν από την ίδια οικογένεια ή την ίδια περιοχή



Όταν κυβερνούσαν οι Μακεδόνες αυτοκράτορες η αυτοκρατορία έφτασε στην μεγαλύτερη της ακμή. Ποτέ πια το κράτος δεν είχε τόσο μεγάλη έκταση και δεν απέκτησε τόση στρατιωτική και οικονομική δύναμη. 



Τα προϊόντα του Βυζαντίου ήταν περιζήτητα σε όλον τον κόσμο και τα βυζαντινά καράβια ταξίδευαν σε όλη τη Μεσόγειο. Νέοι νόμοι προστάτευαν τους πολίτες και ιδιαίτερα τους φτωχούς γεωργούς. 


Χρυσό κόσμημα με πολύτιμους λίθους. Δείγμα της βυζαντινής μικροτεχνίας.

Μεγάλη πρόοδος σημειώθηκε και στην τέχνη. Χτίστηκαν πολλές εκκλησίες που προκαλούν και σήμερα το θαυμασμό για τα ψηφιδωτά και τις τοιχογραφίες τους.

Η Αγία Σοφία της Θεσσαλονίκης, ναός σταυροειδής με τρούλο. 

Η Παναγία και ο Άγιος Θεόδωρος. Ψηφιδωτό από το ναό του Αγ. Δημητρίου της Θεσσαλονίκης (11ος αι.).

Ψηφιδωτό της Μονής Δαφνίου. Ο Ιωακείμ και η Άννα οδηγούν την Παναγία στο ναό.

Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής τους οι Μακεδόνες αυτοκράτορες για να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα των εξωτερικών θεμάτων:

  • Οργάνωσαν αξιόμαχο στρατό και απελευθέρωσαν πολλά από τα κατακτημένα βυζαντινά εδάφη, στην Ανατολή, στη Δύση και στα Βαλκάνια. 
  • Έκλεισαν συνθήκες ειρήνης και φιλίας με τους λαούς του Βορρά και διέδωσαν το χριστιανισμό και το βυζαντινό πολιτισμό στις χώρες τους. 
  • Ξαναπήραν από τους Σαρακηνούς τον έλεγχο των θαλάσσιων δρόμων και τα βυζαντινά εμπορικά καράβια ανοίχτηκαν ξανά στο Αιγαίο, τη Μεσόγειο, την Αδριατική και τη νότια Ιταλία. 


Ο Βασίλειος Α΄, έφιππος, εκδικάζει διαφορές μεταξύ στρατιωτών.

Για την καλύτερη εσωτερική οργάνωση και λειτουργία:

  • Οργάνωσαν καλύτερα τα Θέματα της αυτοκρατορίας και πρόσθεσαν σ’ αυτά και νέα από τις απελευθερωμένες και τις ακριτικές περιοχές. 
  • Επανέφεραν την ηρεμία στην ταραγμένη από τις διαμάχες της εικονομαχίας εκκλησία και την έστρεψαν σε έργα ειρηνικά και φιλανθρωπικά.
  • Ρύθμισαν με νέους νόμους (Επαναγωγή και Πρόχειρο Νόμο) τα καθήκοντα των αρχόντων, καθόρισαν τις σχέσεις Κράτους και Εκκλησίας και προσάρμοσαν το δίκαιο στις συνθήκες της εποχής.
  • Με το «Επαρχιακό βιβλίο» ρύθμισαν τα θέματα των εμπορικών συναλλαγών και έβαλαν τάξη στη λειτουργία των βιοτεχνιών και των επαγγελματιών, καθώς και στα όρια κέρδους καθενός. 
  • Συνέχισαν την προσπάθεια των Ισαύρων για την προστασία των μικροϊδιοκτητών και των ελεύθερων γεωργών από τους δυνατούς και επέβαλαν σ’ αυτούς το νόμο του «Αλληλέγγυου». Αυτός όριζε ότι οι πλούσιοι γαιοκτήμονες, μαζί με τους δικούς τους φόρους, πληρώνουν στο κράτος και τους φόρους των φτωχών γειτόνων τους, όταν εκείνοι αδυνατούν
Στέμμα του βυζαντινού αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Θ΄ του Μονομάχου. Βρέθηκε στην Ουγγαρία από χωρικό που όργωνε το χωράφι του. Το στέμμα ήταν δώρο του αυτοκράτορα στον ηγεμόνα της Ουγγαρίας. Στο κέντρο εικονίζεται ο Κωνσταντίνος, δεξιά και αριστερά η γυναίκα του Ζωή και αριστερά η αδελφή της Θεοδώρα. 

Τα μέτρα αυτά βοήθησαν στην ανάπτυξη της γεωργίας, της βιοτεχνίας, της ναυτιλίας και του εμπορίου κι έφεραν πλούτο και δόξα στην αυτοκρατορία. Η περίοδος αυτή ήταν από τις πιο λαμπρές για την αυτοκρατορία και ονομάστηκε «χρυσή εποχή του Βυζαντίου».


Στην εικόνα φαίνεται η Δανιηλίδα, πλούσια γυναίκα από την Πάτρα που μεταφέρθηκε από 300 δούλους στην Πόλη για τη στέψη του Βασιλείου Α΄.

Οι Δυνατοί παρανομούν
  «Οι Δυνατοί και οι Υπερέχοντες* στο Θέμα των Θρακησίων, περιφρονώντας τους βασιλικούς νόμους, το φυσικό δίκαιο και τη δική μου προσταγή, δε σταματούν να εισέρχονται στα χωριά και, προφασιζόμενοι την αγορά, τη δωρεά ή την κληρονομιά κτημάτων, να τυραννούν τους πένητες* χωρικούς και να τους κάνουν μετανάστες στον τόπο τους και στα κτήματά τους».

Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος, 
Νεαρά (Μάρτιος 947 μ.Χ.)

*υπερέχοντες = αυτοί που με την εξουσία των αξιωμάτων τους, είχαν στην κατοχή τους μεγάλο γεωργικό κλήρο
*πένητες = φτωχοί, μικροϊδιοκτήτες γεωργοί



Νόμοι υπέρ των αδυνάτων
  α. «Όλες οι αγοροπωλησίες που έγιναν ανάμεσα σε πένητες και δυνατούς δεν ισχύουν και είναι παράνομες. Γι’ αυτό αποφασίζουμε την επιστροφή των κτημάτων στους πένητες, χωρίς την απόδοση των χρημάτων της αγοράς, ούτε των φόρων και των δαπανών καλλιέργειάς τους. Είναι αυτονόητο ότι η διάταξη αυτή ισχύει και για το μέλλον».
  β. «Οι δυνατοί επιθυμούμε να αγοράζουν ακίνητα από τους δυνατούς, οι δε στρατιώτες και οι πένητες γεωργοί επιτρέπουμε να συναλλάσσονται με τους όμοιους της δικής τους τάξης».

Βασίλειος Β΄, Νεαραί




1 σχόλιο:

  1. Είμαι από την Τσεχική Δημοκρατία και έχω την αρχική Ελληνική στέμμα. Έγραψα στην Ελληνική Πρεσβεία Δημοκρατίας, δυστυχώς neraagují. Έχω ακόμη ένα πιρούνι τρεις Γερμανούς που την έκλεψε θαμμένο στην Τσεχική Δημοκρατία. Θέλω ένα χρυσό στέμμα πίσω, αλλά δεν είμαι 100% σίγουρος ότι είναι η Ελλάδα. Χρειάζομαι πληροφορίες που είχε κλαπεί από τους Ναζί, το βασιλικό χρυσό στέμμα. Αν μπορείτε να με βοηθήσετε, θα είμαι πολύ χαρούμενος!awelas@centrum.cz

    ΑπάντησηΔιαγραφή