Τρίτη, 15 Μαρτίου 2011

Παγκόσμια ημέρα του π

Το π είναι ο λόγος του μήκους του κύκλου προς τη διάμετρό του. Δηλαδή, αν μετρήσουμε την περιφέρεια ενός κύκλου και τη διαιρέσουμε με το μήκος της διαμέτρου του θα προκύψει ο αριθμός ३,14159265358979323846....... Ο αριθμός είναι ο ίδιος για κάθε κύκλο!
Έχει άπειρα δεκαδικά ψηφία, που δεν επαναλαμβάνονται με κάποια λογική σειρά. Ένας υπερυπολογιστής στο Τόκυο υπολόγισε κάποτε περισσότερα από δύο δισεκατομμύρια ψηφία του π. Ωστόσο, δεν κατάφερε να φτάσει στο τελευταίο ψηφίο, πέρα από το άπειρο, εκεί που οι μαθηματικοί φτάνουν μόνο στα όνειρά τους.
Ο Ίαν Στιούαρτ, καθηγητής Μαθηματικών στο πανεπιστήμιου του Γουόρικ και συγγραφέας του βιβλίου "Παίζει ο θεός ζάρια?" και άλλων σημαντικών συγγραμμάτων, υποστηρίζει ότι:
"Όλοι οι αριθμοί είναι ενδιαφέροντες, μερικοί όμως είναι πιο ενδιαφέροντες και ο π είναι ο πιο ενδιαφέρων απ' όλους."
Πολλοί ασχολήθηκαν με τον αριθμό π, οι αρχαίοι Βαβυλώνιοι, οι Κινέζοι, οι Ινδοί, οι Πέρσες και βέβαια οι Έλληνες και ιδιαίτερα ο Αρχιμήδης. Ο αριθμός π ονομαζόταν "σταθερά του Αρχιμήδη", μέχρι που το 1761, ο μαθηματικός Γιόχαν Λάμπερτ του έδωσε το όνομα "π" από την ελληνική λέξη "περίμετρος".
Πολλοί μαθηματικοί και μη μαθηματικοί αφιέρωσαν μεγάλο χρόνο από τη ζωή τους στην ανακάλυψη και στην απομνημόνευση των δεκαδικών ψηφίων του π. Μάταια όμως. Πάντα υπάρχει ένα ψηφίο μετά που δεν προκύπτει λογικά από τα προηγούμενα. Ο Ίαν Στιούαρτ συμπληρώνει: "Ούτε ο ίδιος ο θεός δεν θα μπορούσε να βρει μια ακολουθία μέσα στα ψηφία του π."
Έτσι, κάθε χρόνο, στις 14 Μαρτίου και ώρα 1:59:26 είναι η στιγμή αφιερωμένη στο π!
Η επιλογή της ημέρας προέκυψε επειδή στο αμερικάνικο ημερολόγιο γράφεται ως 3-14, δηλαδή τα τρία πρώτα δεκαδικά ψηφία, ενώ η ώρα δηλώνει τα πέντε επόμενα ψηφία.
Να, λοιπόν, ένας μνημονικός κανόνας για να θυμόμαστε τα οκτώ πρώτα ψηφία.
Το ρεκόρ γκίνες στην απομνημόνευση των δεκαδικών ψηφίων του π κατέχει ο Lu Chao, ένας 24χρονος κινέζος φοιτητής. Χρειάστηκε 24 ώρες και 4 λεπτά για να θυμηθεί 67.890 δεκαδικά ψηφία του π χωρίς λάθος.
Στα αρχαία ελληνικά επινοήθηκε το παρακάτω τετράστιχο, που συνέταξε αριστοτεχνικά ο καθηγητής Μαθηματικών του πανεπιστημίου Αθηνών Ν. Χατζιδάκης (1872 - 1942), όπου ο αριθμός γραμμάτων κάθε λέξης αντιστοιχεί σε ένα ψηφίο του π:
Αεί ο Θεός ο μέγας γεωμετρεί
το κύκλου μήκος ίνα ορίση διαμέτρω
παρήγαγεν αριθμόν απέραντον
και ον φευ! ουδέποτε όλον θνητοί θα εύρωσι.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου