Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης αφιερωμένη στον Νικηφόρο Βρεττάκο

Στον σπουδαίο ποιητή Νικηφόρο Βρεττάκο είναι εφέτος αφιερωμένη η παγκόσμια ημέρα ποίησης- 21 Μαρτίου – με αφορμή και τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση του. Την απόφαση για την πραγματοποίηση αυτού του αφιερώματος πήρε το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (Ε.Κ.Ε.ΒΙ) και στο πλαίσιο του εορτασμού της ημέρας ποίησης, τα Μέσα Μεταφοράς, το Μετρό και οι δημόσιοι χώροι θα γεμίσουν αφίσες με φωτογραφίες και στοίχους του Λάκωνα ποιητή, αλλά και με εικαστικά εμπνευσμένα από το έργο του.

Η «παρουσία» του ποιητή θα είναι επίσης αισθητή και στη φετινή Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (24-27 Μάιου 2012) με ειδικό περίπτερο αφιερωμένο στο Νικηφόρο Βρεττάκο, στο οποίο οι επισκέπτες θα μπορούν να δουν από κοντά χειρόγραφα, προσωπικά αντικείμενα, βιβλία και φωτογραφίες του.

ΑΝ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΤΗΝ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΤΕ 

ΚΛΙΚ ΕΔΩ

ΑΝ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΑΚΟΥΣΕΤΕ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ

ΑΝ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΟΙΗΤΗ ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ

Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ-ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΤΑΣΟΥ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗ

Η εξέγερση 

Ο ρόλος μου σ' αυτήν την τρομερή υπόθεση, που τόση σύγχυση

έμελλε να προκαλέσει, ήταν να σηκώσω το μεγάλο καθρέφτη -

μυστήριο, τι μπορεί να χρησιμέψει ένας καθρέπτης σε τέτοιες στιγμές -

ύστερα κάποιος θα 'δινε το σύνθημα και θ' άρχιζε η εξέγερση, αλλά

ποιος θα 'δινε το σύνθημα? άλλοι έλεγαν ο φύλακας του πάρκου, 

άλλοι ο αντικρινός φαρμακοποιός κι άλλοι αυτός ο άγνωστος που

περνούσε τ' απογέματα με το μαύρο καπέλο, αλλά τι σημασία έχει το

ποιος, άλλοι κάνουν τις εξεγέρσεις κι ας μην τους θυμάται η Ιστορία -

αλλά και ποιο θα ήταν το σύνθημα? άλλοι επέμεναν στη λέξη "χίμαιρα",

άλλοι στη λέξη "αθώος", πολλοί έδειχναν το μεγάλο εκκρεμές της πόλης

που είχε από χρόνια σταματήσει, αν έμπαινε άξαφνα μπροστά αυτό θα 

ήταν το σημάδι, άλλοι πάλι κάθονταν στα καφενεία κι ισχυρίζονταν πως

θα τους ειδοποιήσουν εν καιρώ.

ΤΑΣΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ

ΤΟ ΤΡΕΛΟΒΑΠΟΡΟ-ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ

Βαπόρι στολισμένο βγαίνει στα βουνά
κι αρχίζει τις μανούβρες "βίρα-μάινα"
την άγκυρα φουντάρει στις κουκουναριές
φορτώνει φρέσκο αέρα κι απ' τις δυο μεριές

Είναι από μαύρη πέτρα κι είναι απ' όνειρο
κι έχει λοστρόμο αθώο ναύτη πονηρό
από τα βάθη φτάνει στους παλιούς καιρούς
βάσανα ξεφορτώνει κι αναστεναγμούς

Έλα Χριστέ και Κύριε λέω κι απορώ
τέτοιο τρελό βαπόρι τρελοβάπορο
χρόνους μας ταξιδεύει δε βουλιάξαμε
χίλιους καπεταναίους τους αλλάξαμε

Κατακλυσμούς ποτέ δε λογαριάσαμε
μπήκαμε μες στα όλα και περάσαμε
κι έχουμε στο κατάρτι μας βιγλάτορα
παντοτινό τον Ήλιο τον Ηλιάτορα

ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟ ΤΡΙΦΥΛΛΙ-ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ

Μια φορά στα χίλια χρόνια

  του πελάγου τα τελώνια

Μες στα σκοτεινά τα φύκια

  μες στα πράσινα χαλίκια

Το φυτεύουνε και βγαίνει

  πριν ο ήλιος ανατείλει

Το μαγεύουνε και βγαίνει

  το θαλασσινό τριφύλλι

Κι όποιος τό ’βρει δεν πεθαίνει 

  κι όποιος τό ’βρει δεν πεθαίνει

Μια φορά στα χίλια χρόνια

  κελαηδούν αλλιώς τ’ αηδόνια

Δε γελάνε μήτε κλαίνε

  μόνο λένε μόνο λένε:

– Μια φορά στα χίλια χρόνια

  γίνεται η αγάπη αιώνια

Να ’χεις τύχη να ’χεις τύχη

  κι η χρονιά να σου πετύχει

Κι από τ’ ουρανού τα μέρη

  την αγάπη να σου φέρει

Το θαλασσινό τριφύλλι

  ποιος θα βρει να μου το στείλει

Ποιος θα βρει να μου το στείλει

  το θαλασσινό τριφύλλι. 

από το βιβλίο: Oδυσσέας Eλύτης, Τα ρω του έρωτα, ύψιλον/βιβλία, 1986

ΞΥΠΝΗΣΕΣ ΚΟΡΙΤΣΑΚΙ; ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ

Ξύπνησες, κοριτσάκι;

Ξύπνησε ο ήλιος. 

Mπήκαν μπροστά τα μοτεράκια 

των χρυσών σπόρων.

Aκούς;

Tέσσερις μαργαρίτες

τροχοί σ’ ένα αμαξάκι ―

σου κουβαλάν πολλά

καλούδια και καλά.

Tέσσερα χελιδόνια-τσαγκαρόπουλα

πάνω-κάτω, πάνω-κάτω

πηγαινέλα

τραβάνε τις μακριές κλωστές

τις αργυρές

μιας καλοκαιριάτικης βροχούλας

και σου ράβουν ― γεια-χαρά σου ―

τα γαλάζια πέδιλά σου

Mέλισσες τρυγάν, τρυγάν

τα ξανθόχρυσα λουλούδια

τα ξανθόχρυσα τραγούδια

και σου φτιάχνουν και σου φτιάχνουν

(άνοιξε το χέρι σου)

σου ’φτιαξαν το μέλι σου.

Mια μουγγή, κοντόχοντρη

― δες ― μια αστεία χελώνα

κόβει ένα κομμάτι φως στρωτό

γαλανό και γελαστό

απ’ το ρυάκι

στο κρεμάει στην κούνια σου

καθρεφτάκι

για να κοιταχτείς

και να χτενιστείς.

Ένα αγαθό 

στρογγυλοπρόσωπο ψωμί

μέσα στη χρυσή

του καλοκαιριού κουζίνα

βράζει, βράζει (ακούς πώς βράζει

σαν να παίζουν μαντολίνα),

τ’ αγαθό ψωμί

(πώς γελούν τα μάτια τα μεγάλα σου)

σου ’βρασε το γάλα σου.

Tα κυκλάμινα στυλώνουνε τ’ αυτάκια τους

σαν τριανταφυλλένια γαϊδουράκια

για ν’ ακούσουν τι θα πεις

μέσα στο χωνάκι της σιωπής.

Kι ως ανασηκώνεις το χεράκι

φτιάχνεις ένα γεφυράκι

κι από κάτω του περνάνε,

σεργιανάνε

κύκνοι-κρίνοι

κρίνοι-κύκνοι. 

από το βιβλίο: Γιάννης Pίτσος, Πρωινό άστρο, Eκδόσεις «Kέδρος», 1964

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης - Ενας μποέμ κοσμοκαλόγερος

   O Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης υπήρξε μια τραγική προσωπικότητα της νεότερης Ελλάδας με τόσο πολλές όψεις που ακόμη τον ανακαλύπτουμε. Εζησε μόνος, απένταρος, πιστός στην τέχνη, αδιάφορος για τα χρήματα και την κοινωνική ένταξη, μοίρασε τη ζωή ανάμεσα στα καπηλειά και στις εκκλησίες, σχεδόν ρακένδυτος, υπήρξε πάντα ένας αποσυνάγωγος τεχνίτης της γλώσσας και της αφήγησης. Ενας έλληνας μποέμ.
    Γεννήθηκε στις 4 Μαρτίου 1851 σε ένα νησί που φημίζεται για τη φυσική καλλονή του και τους ψαράδες του, τη Σκιάθο. Ηταν το τέταρτο παιδί του ζεύγους Αδαμαντίου και Γκιουλιώς (Αγγελικής) Εμμανουήλ. Το επώνυμο Παπαδιαμάντης προέρχεται από το όνομα του πατέρα του που ήταν και παπάς.
  Τα παιδικά του χρόνια ήταν ανέμελα στο νησί και θα τα ανακαλέσει πολλές φορές νοσταλγικά στα κείμενά του. Ως το 1860 φοίτησε στο δημοτικό σχολείο Σκιάθου, όπου έμαθε τα βασικά- ανάγνωση, γραφή, μαθηματικά-, του άρεσε όμως, από ό,τι λένε, πιο πολύ να ζωγραφίζει. Στα παιχνίδια του είχε συντροφιά ανάμεσα στους άλλους τον ξάδελφό του, μετέπειτα καλό συγγραφέα Αλέξανδρο Μωραϊτίδη και τον Νικόλαο Διανέλλο, μετέπειτα μοναχό Νήφωνα, ο οποίος θα είναι για χρόνια ο «κολλητός» του. Θα πάνε μαζί στο Αγιον Ορος, θα κατοικήσουν (μέχρι παρεξηγήσεως) για λίγο στο ίδιο διαμέρισμα, ώσπου ο Νήφωνας να παντρευτεί και να φύγει για να μείνει στο Χαρβάτι.
Ανθρωπος των καπηλειών και των τρωγλών
 Ο πατέρας του θα τον στείλει στην Αθήνα για να σπουδάσει Θεολογία, αλλά αυτός θα κάνει στροφή την τελευταία στιγμή και θα γραφτεί στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Θα απογοητευθεί γρήγορα από το στείρο κλίμα και θα τα παρατήσει. Μελετά μόνος του αγγλικά και γαλλικά και παραδίδει μαθήματα. Φυτοζωεί κυριολεκτικά.
Το 1878 γνωρίζεται με τον εκδότη της «Ακρόπολης» Βλάση Γαβριηλίδη που θα τον παρακινήσει να δημοσιεύσει το πρώτο του μυθιστόρημα με τίτλο «Η μετανάστις» στην εφημερίδα «Νεολόγος» Κωνσταντινουπόλεως. Θα ακολουθήσει το 1882 το δεύτερο μυθιστόρημά του με τίτλο «Οι έμποροι των εθνών» δημοσιευμένο στο «Μη χάνεσαι». Δημοσιεύει συνεχώς, γίνεται πια γνωστός στους λογοτεχνικούς κύκλους, αν και αποφεύγει να συγχρωτίζεται με αυτούς. Οσο ζούσε δεν είδε ποτέ δημοσιευμένο δικό του βιβλίο, αλλά αυτό δεν εμπόδισε το έργο του να αποτελεί τη βασικότερη παρακαταθήκη για τους έλληνες πεζογράφους: Δ. Χατζής, Γ. Ιωάννου, Αλ. Κοτζιάς, Χρ. Μηλιώνης, Η. Χ. Παπαδημητρακόπουλος, Θ. Βαλτινός, Μένης Κουμανταρέας...
Είναι μια γραφική φιγούρα της Αθήνας. Ο συγκαιρινός του Μιλτιάδης Μαλακάσης τον περιγράφει ως «μια σιλουέταμε ακατάστατα γενάκια, απεριποίητη περιβολή, λασπωμένα ή κατασκονισμένα υποδήματα,ξεθωριασμένο ημίψηλο,με μια παπαδίστικη κάννα με ασημένια λαβή, μαύρο κορδόνι γύρω από μια ασιδέρωτη λουρίδα,ένα είδος κολάρου,συγκρατώντας με τα χέρια του ένα πανωφόρι που του έπεφτε λίγο μεγάλο», το οποίο ήταν γνωστό ότι του το είχε στείλει από το Λονδίνο ο Αλέξανδρος Πάλλης. Ο Δ. Χατζόπουλος τον χαρακτηρίζει ιδιόρρυθμο, εκκεντρικό, μποέμ, άνθρωπο των καπηλειών και των τρωγλών, και τον παρομοιάζει με τον φιλόσοφο Μένιππο, τον πνευματώδη Λουκιανό, τον παρατηρητικό Ντίκενς, τον ψυχολόγο Τουργκένιεφ. Ο ίδιος όταν το μάθει θα πει: «Δεν μοιάζω με κανέναν,είμαι ο εαυτός μου». Συχνάζει στο μπακάλικο του Καχριμάνη στου Ψυρρή, αλλά και στη μικρή εκκλησία του Αγίου Ελισαίου, όπου ψάλλει μαζί με τον ξάδελφό του Αλέξανδρο Μωραΐτίδη.
Το 1906 αρχίζει να συχνάζει στη Δεξαμενή Κολωνακίου. Κάθεται στο πιο φτηνό από τα δύο καφενεία, αυτό του Μπαρμπα-Γιάννη, όπου ο καφές είχε μία δεκάρα. Αγοραφοβικός, μακριά από όλους τους πελάτες, σταύρωνε τα χέρια στο στήθος, έγερνε το κεφάλι και ονειροπολούσε. Εκεί τον φωτογράφισε ο Παύλος Νιρβάνας, σε αυτή τη φωτογραφία που τον έχουμε ως σήμερα.
Γράφει και μεταφράζει συνέχεια για να μπορεί να ζει. Το 1909 θα γυρίσει στο νησί του. Θα αρρωστήσει και θα πεθάνει το βράδυ της 2ας προς 3η Ιανουαρίου 1911. Εζησε μοναχικός, ανέραστος, πάσχων.

Εφυγε από τη ζωή ο Ιάκωβος Καμπανέλλης Αφησε πίσω του ένα πολυδιάστατο και ιδιαίτερα σημαντικό θεατρικό έργο καθώς και πολλά σενάρια για τον κινηματογράφο, με διασημότερο όλων τη «Στέλλα»

Εφυγε από τη ζωή ο σπουδαίος θεατρικός συγγραφέας Ιάκωβος Καμπανέλλης χθες το μεσημέρι σε ηλικία 89 ετών, έπειτα από δίμηνη νοσηλεία για νεφρική ανεπάρκεια στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Γενικού Νοσοκομείου ΜΗΤΕΡΑ του Ομίλου «Υγεία». Αφησε πίσω του ένα πολυδιάστατο και ιδιαίτερα σημαντικό θεατρικό έργο για το οποίο -θα μπορούσε να ισχυρισθεί κανείς- ότι θεμελίωσε το σύγχρονο ελληνικό θέατρο, δικαιώνοντας τον τίτλο του «πατριάρχη του ελληνικού θεάτρου» που του είχαν απονείμει.

Στη Νάξο 
Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης γεννήθηκε το 1922 στη Νάξο και άρχισε να γράφει θεατρικά έργα επειδή δεν τον δέχθηκαν στις εισαγωγικές εξετάσεις της δραματικής σχολής του «Θεάτρου Τέχνης». Το 1942 συνελήφθη από τους Γερμανούς και οδηγήθηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μαουτχάουζεν, όπου κρατήθηκε μέχρι τις 5 Μαΐου 1945, οπότε και απελευθερώθηκε από τις συμμαχικές δυνάμεις. Μετά την επιστροφή του συνήθιζε να παρακολουθεί παραστάσεις στο Θέατρο Τέχνης του Κουν. «Εκεί ανακάλυψα τον εαυτό μου και τον προορισμό μου», είχε πει χαρακτηριστικά.

Το πρώτο του έργο ανέβηκε το 1950 με τίτλο «Ο χορός πάνω στα στάχυα» για να ακολουθήσουν τα θεατρικά: «Η ηλικία της νύχτας», «Ο γορίλας και η Ορτανσία», «Παραμύθι χωρίς όνομα», «Βίβα Ασπασία», «Οδυσσέα γύρισε σπίτι», «Η αποικία των τιμωρημένων». Οσο για το αντιδικτατορικό του έργο «Το μεγάλο μας τσίρκο», γνώρισε τεράστια επιτυχία το 1973, στη διάρκεια της χούντας, με την Τζένη Καρέζη και τον Κώστα Καζάκο. Και ακόμη, έγραψε -μεταξύ άλλων- «Το κουκί και το ρεβίθι», «Ο εχθρός λαός», «Πρόσωπα για βιολί και ορχήστρα», «Ο μπαμπάς ο πόλεμος», «Ο αόρατος θίασος», «Γράμμα στον Ορέστη», «Ο δείπνος», «Η Στέλλα με τα κόκκινα γάντια», «Η τελευταία πράξη», «Η αυλή των θαυμάτων».

Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης έγραψε, όμως, και πολλά σενάρια για τον κινηματογράφο, με διασημότερο όλων, τη «Στέλλα» -έργο που το δημιούργησε για τη Μελίνα Μερκούρη. Δικά του είναι επίσης, «Το ποτάμι» του Νίκου Κούνδουρου, «Η αρπαγή της Περσεφόνης» του Γρηγόρη Γρηγορίου και «Κορίτσια στον ήλιο» του Βασίλη Γεωργιάδη.

Στίχους
Η προσωπικότητά του ήταν πολυσχιδής αφού έγραψε στίχους για τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη, του Μάνου Χατζιδάκι, του Σταύρου Ξαρχάκου, του Γιάννη Σπανού και του Νίκου Μαμαγκάκη, αρθρογραφούσε σε εφημερίδες και περιοδικά, ενώ κατά καιρούς διασκεύαζε θεατρικά έργα για το ραδιόφωνο. Τέλος, έγραψε και το θρυλικό «Μαουτχάουζεν», τις αναμνήσεις του από τον εγκλεισμό του στο στρατόπεδο συγκέντρωσης των Ναζί. Εργα του έχουν μεταφραστεί σε πολυάριθμες γλώσσες και έχουν ανεβεί σε σκηνές σε πολλές χώρες της Ευρώπης. Μάλιστα, το θεατρικό του «Η Αυλή των θαυμάτων» (1957) είναι εκείνο του που πολυμεταφράστηκε και που ανέβηκε το 1961 στο Workshop Theatre του Λονδίνου. Για ένα διάστημα διετέλεσε καθηγητής της Δραματικής Σχολής Κάρολος Κουν, ενώ υπήρξε μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων.

ΙΘΑΚΗ!! ΚΑΒΑΦΗΣ

Γιώργος Σεφέρης (Σμύρνη 1900 – Αθήνα 1971)

Από τους κορυφαίους ποιητές της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Το πραγματικό του όνομα ήταν Γιώργος Σεφεριάδης. Ασχολήθηκε, επίσης, με το κριτικό δοκίμιο και τη μετάφραση. Χάρισε στην Ελλάδα το πρώτο Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, το 1963.

Ο Σεφέρης έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι, ακολούθησε διπλωματική καριέρα κα με την ιδιότητά του αυτή ταξίδεψε σε πολλές χώρες.

Εμφανίστηκε στα γράμματα το 1931 με την ποιητική του συλλογή Στροφή, η οποία θεωρήθηκε σταθμός στην ιστορία της νεοελληνικής ποίησης. Αντλεί συχνά τα θέματά της ποίησής του από την αρχαία ελληνική μυθολογία και με το έργο του θέλει να δείξει τη δύσκολη αλλά ένδοξη πορεία του ελληνισμού ανά τους αιώνες. 

Έγραψε ακόμα τα έργα:

Η στέρνα, Τετράδιο γυμνασμάτων, Μυθιστόρημα, Ημερολόγιο καταστρώματος α΄, β΄, γ΄, Κίχλη κ.ά. 

ΕΛΛΗΝΕΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ-ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ

ΟΕΘΝΙΚΟΣ ΜΑΣ ΠΟΙΗΤΗΣ

Ο Διονύσιος Σολωμός (1798-9 Φεβρουαρίου 1857) ήταν Ζακυνθινός Έλληνας ποιητής, περισσότερο γνωστός για τη συγγραφή τού ποιήματοςΎμνος εις την Ελευθερίαν το 1823, οι πρώτες δυο στροφές του οποίου έγιναν ο Ελληνικός εθνικός ύμνος. Κεντρικό πρόσωπο της Επτανησιακής σχολής, ο Διονύσιος Σολωμός θεωρήθηκε και θεωρείται εθνικός ποιητής της Ελλάδας όχι μόνον γιατί έγραψε τον Εθνικό Ύμνο, αλλά και γιατί αξιοποίησε την προγενέστερη ποιητική παράδοση (κρητική λογοτεχνία, Δημοτικό τραγούδι) και ήταν ο πρώτος που καλλιέργησε συστηματικά τηδημοτική γλώσσα και άνοιξε τον δρόμο για τη χρησιμοποίησή της στη λογοτεχνία, αλλάζοντας ακόμη περισσότερο τη στάθμη της. Σύμφωνα με τις απόψεις του δημιουργούσε «από τον ρωμαντισμό μαζί με τον κλασικισμό ένα [...]είδος μιχτό, αλλά νόμιμο[...]»

Εκτός από τον Ύμνο εις την Ελευθερίαν, τα σπουδαιότερα έργα του είναι: Ο Κρητικός, Ελεύθεροι Πολιορκημένοι, Ο Πόρφυρας, Η Γυναίκα της Ζάκυνθος. Το βασικό χαρακτηριστικό της ποιητικής παραγωγής του είναι η αποσπασματική μορφή: κανένα από τα ποιήματα που έγραψε μετά τονΎμνο εις την Ελευθερίαν δεν είναι ολοκληρωμένο και με ελάχιστες εξαιρέσεις, τίποτα δεν δημοσιεύτηκε από τον ίδιο. Ο Κώστας Βάρναληςπεριέγραψε εύστοχα την αποσπασματικότητα του σολωμικού έργου με τη φράση «...(Ο Σολωμός) πάντα τα έγραφε, αλλά ποτές του δεν τα  έγραψε»

Ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν και η καθιέρωση του ποιητή

Ο πρώτος σημαντικός σταθμός στην ελληνόγλωσση δημιουργία του Σολωμού ήταν ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν που ολοκληρώθηκε τον Μάιο του 1823, ποίημα εμπνευσμένο από την ελληνική επανάσταση του 1821. Το ποίημα δημοσιεύθηκε και στην Ελλάδα (το 1824 στο πολιορκούμενο Μεσολόγγι) και στην Ευρώπη (1825 στο Παρίσι, σε γαλλική μετάφραση, αργότερα και σε άλλες γλώσσες) και η φήμη του ποιητή εξαπλώθηκε πέρα από τα στενά όρια του νησιού του. Σε αυτό το έργο εξ άλλου οφείλεται και η εκτίμηση που απολάμβανε ο Σολωμός μέχρι τον θάνατό του, αφού τα υπόλοιπα έργα του ήταν γνωστά μόνο στον στενό κύκλο των θαυμαστών και «μαθητών» του. 

Με τον Ύμνο εις την Ελευθερίαν άρχισε μια σημαντική περίοδος για την μετέπειτα διαμόρφωση του ποιητή: είναι η εποχή στην οποία έχει κατακτήσει πλέον την γλώσσα και προσπαθεί να δοκιμαστεί σε συνθετότερες μορφές, να διευρύνει τον κύκλο των εμπνεύσεών του και να εγκαταλείψει την ευκολία του αυτοσχεδιασμού. Καρπός των αναζητήσεων αυτής της περιόδου ήταν η Ωδή εις το θάνατο του Λόρδου Μπάιρον, ποίημα που έχει πολλά κοινά στοιχεία με τον Ύμνο αλλά και πολλές αδυναμίες, Η Καταστροφή των Ψαρών, οΔιάλογος, που αναφέρεται στην γλώσσα (βλέπε παρακάτω), η Γυναίκα της Ζάκυνθος.

Eλληνικά Ποιήματα

Τα πρώτα έργα
Εις κόρην η οποία ανεθρέφετο μέσα εις μοναστήρι	Στο θάνατο της μικρής ανεψιάς
Πόθος (απόσπασμα)	Η σκιά του Ομήρου
Ανάμνησις	Η Ευρυκόμη
Εις φίλον ψυχορραγούντα	O θάνατος της ορφανής
Το όνειρο	Ο θάνατος του βοσκού
Προς τον Κύριον Λοδοβίκον Στράνη	Η Ψυχούλα
Προς τον Κύριον Γεώργιον Δε Ρώσση	Η Αγνώριστη
Κάκιωμα	Η Αγνώριστη
1823-1833: Η περίοδος της διαμόρφωσης
Ύμνος εις την Ελευθερίαν (1823)	Νεκρική Ωδή
Ποίημα Λυρικό εις το θάνατο του Λορδ Μπάϊρον (1824)	Εις μοναχήν (1829)
Εις Μάρκο Μπότσαρη (1823)	Εις το θάνατο κυρίας Αγγλίδας
Η καταστροφή των Ψαρών (1824)	Η Φαρμακωμένη στον Άδη
Η Φαρμακωμένη (1826)	Ο Λάμπρος (1829)
Τα μεγάλα έργα της ωριμότητας
Ο Κρητικός (1833)
Ελεύθεροι Πολιορκημένοι (1826-1844)
Ο Πόρφυρας (1849)
Τα τελευταία σχεδιάσματα
Νικηφόρος ο Βρυέννιος	Προς τον Βασιλέα της Ελλάδας
Εις το θάνατο Αιμιλίας Ροδόσταμο (1848)	Ο Ανατολικός Πόλεμος
Εις Φραγκίσκα Φραίζερ (1849)	Carmen Seculare
Εις το θάνατο της ανεψιάς του	Ελληνίδα Μητέρα
Σατιρικά
Η Πρωτοχρονιά (1824)
Το Ιατροσυμβούλιο (1825)
Η Βίζιτα
Το όνειρο (1826)
Η Τρίχα (Σατιρικό του 1833)

ΕΛΛΗΝΕΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ-ΖΩΗ ΚΑΡΕΛΛΗ

Ζωή Καρέλλη (Χρυσούλα Αργυριάδου το γένος Πεντζίκη) γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1901. Αδελφός της ήταν ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης. Ασχολήθηκε με την εκμάθηση ξένων γλωσσών και τη μουσική και παρακολούθησε μαθήματα Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Μετά το 1944 ταξίδεψε σε πολλά μέρη του κόσμου. Πρωτοεμφανίστηκε στο χώρο των ελληνικών γραμμάτων το 1935 από τις στήλες του περιοδικού «Το 3ο μάτι», όπου δημοσίευσε το πεζογράφημα «Διαθέσεις». Το 1937 πρωτοδημοσίευσε ποίημά της (Φετεπουρσικρί) στο περιοδικό «Μακεδονικές Ημέρες». Υπήρξε μέλος του κύκλου του περιοδικού «Κοχλίας της Θεσσαλονίκης». Αξιοσημείωτο είναι επίσης το δοκιμιακό της έργο κυρίως γύρω από τη λογοτεχνία και το θέατρο. Πέθανε στη Θεσσαλονίκη το 1998.

Ποιητικές συλλογές:
«Πορεία Ι», εκδ. Πυρσός, Αθήνα, 1940
«Η εποχή του θανάτου (Εκδοχές και παρατηρήσεις)», έκδοση του περιοδ. Κοχλίας, Θεσσαλονίκη, 1948
«Φαντασία τού χρόνου», Θεσσαλονίκη, 1949
«Της μοναξιάς και της έπαρσης», Θεσσαλονίκη, 1951
«Χαλκογραφίες και εικονίσματα», Θεσσαλονίκη, 1952
«Κασσάνδρα και άλλα ποιήματα», Αθήνα, 1955
«Το πλοίο», Αθήνα, 1955
«Παραμύθια τού κήπου», Αθήνα, 1955
«Αντιθέσεις», εκδ. Δίφρος, Αθήνα, 1957
«Ο καθρέφτης τού μεσονυκτίου», εκδ. Δίφρος, Αθήνα, 1958
«Το σταυροδρόμι», 1973
«Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη - Τόμος Α' (1940-1955)», Οι εκδόσεις των φίλων, Αθήνα, 1973
«Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη - Τόμος Β' (1955-1973)», Οι εκδόσεις των φίλων, Αθήνα, 1973
«Για τα λουλούδια», εκδ. Ροές, Αθήνα, 1988
«Για τη σελήνη», εκδ. Ροές, Αθήνα, 1988
«Για τον άνεμο», εκδ. Ροές, Αθήνα, 1988
«Μικρό ανθολόγιο (Επιλογή)» (πρόλογος: Αλέξανδρος Κοσματόπουλος), εκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη, 1988
«Ποιήματα» (συγκεντρωτική έκδοση), εκδ. Ερμής, Αθήνα, 1996

Θεατρικά έργα:
«Ο διάβολος και η 7η εντολή», εκδ. Δίφρος, Αθήνα, 1959
«Ικέτιδες», εκδ. Δίφρος, Αθήνα, 1962
«Σιμωνίς, βασιλόπαις τού Βυζαντίου», 1965
«Ορέστης», 1971

ΕΛΛΗΝΕΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ-ΜΑΝΟΣ ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ

Ο Μάνος Κοντολέων (1946-...) είναι Έλληνας πεζογράφος, διηγηματογράφος και κριτικός.

Βιογραφικό

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1946. Σπούδασε φυσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.Έχει σημαντική παρουσία τόσο στο χώρο της λογοτεχνίας για ενήλικες αναγνώστες, όσο και στη λογοτεχνία που αφορά τα παιδιά, αλλά και τους νέους. Παράλληλα γράφει κριτικά σημειώματα σε εφημερίδες (Αυγή, Καθημερινή κ.α) και σε περιοδικά (Διαβάζω, Πόρφυρας, Τραμ κ.α) Έχει γράψει επίσης σενάρια τηλεοπτικών προγραμμάτων για παιδιά, ενώ υπήρξε και συνεργάτης του Γ Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας. Με τη λογοτεχνία ασχολείται από τα παιδικά του χρόνια, δημοσιεύοντας μικρά κείμενα στο περιοδικό "Διάπλασις των Παίδων". Η πρώτη του -επίσημη- παρουσία στα ελληνικά Γράμματα γίνεται το 1969 με τη δημοσίευση διηγήματος του σε ανθολογία νέων συγγραφέων που κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Κάλβος. Και το 1979 κυκλοφορούν τα πρώτα του βιβλία. Υπήρξε κατά διαστήματα μέλος των Δ. Σ. του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, της Εταιρείας Συγγραφέων και του Ελληνικου Τμήματος Βιβλίων για τη Νεότητα (ΙΒΒΥ). Είναι αντιπρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος της Unicef. Η σύζυγος του Κώστια Κοντολέων είναι συγγραφέας και μεταφράστρια

Ζουν στη Αθήνα και έχουν δύο παιδιά

Βραβεύσεις

Βραβεύτηκε το 1998 με το Κρατικό βραβείο λογοτεχνίας. Το 2002 ήταν υποψήφιος για το Διεθνές Βραβείο Άντερσεν, ενώ ένα από τα μυθιστορήματά του, ο "Δομήνικος", έχει αναγραφεί στον Διεθνή Τιμητικό Πίνακα της ΙΒΒΥ

Εργογραφία

Για ενήλικες

Μυθιστορήματα

§                     «Ένα κι ένα κάνουν όσα θες» (μαζί με την Τιτίνα Δανέλλη), Καστανιώτης, 1981

§                     «Αφήγηση», Καστανιώτης, 1981

§                     «Με στοιχεία προσωπικών συνεντεύξεων», Καστανιώτης, 1984 – 2η έκδ. Πατάκης 1996

§                     «“Τα φώτα!” είπε», Καστανιώτης, 1986 – 2η έκδ. Πατάκης 1995

§                     «Αποφάσισα να σκοτώσω τον Ερμόλαο», Ρόπτρον, 1989 – 2η έκδ. Δελφίνι 1993 - 3η έκδ.Πατάκης 2002

§                     «Iστορία Eυνούχου», Πατάκης 2000

§                     «Ερωτική Αγωγή», Πατάκης 2003

§                     «Λεβάντα της Άτκινσον», Πατάκης 2009

Διηγήματα

§                     «Κι η σιδερώστρα έκοβε την τηλεόραση στα δυο», Καστανιώτης, 1982 (Έπαινος Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών)

§                     «Ερωτικές ιστορίες μιας παιδικής ηλικίας», Πατάκης 1992

§                     «Σχεδόν Έρωτας», Πατάκης 2006

[Επεξεργασία]Θέατρο

§                     «Η Τέταρτη Εποχή», Πατάκης 2005

Νεανική λογοτεχνία

Μυθιστορήματα

§                     «Οι δυο τους κι άλλοι δύο», Άμμος, 1987 – 2η έκδ. Πατάκης 1994 (Βραβείο Κ.Ε.Π.Β. - Κυκλοφορεί στα γαλλικά από τον εκδοτικό οίκο L’école des loisirs και στην Ταϊλάνδη)

§                     «Το 33», Πατάκης 1989

§                     «Το ταξίδι που σκοτώνει», Καστανιώτης, 1989

§                     «Γεύση πικραμύγδαλου», Πατάκης, 1995 (Κυκλοφορεί στα γαλλικά από τον εκδοτικό οίκο L’école des loisirs)

§                     «Μάσκα στο φεγγάρι», Πατάκης, 1997 (Κρατικό Βραβείο)

§                     «Ροκ Ρεφρέν», Πατάκης, 1999

§                     «Μια ιστορία του Φιοντόρ», Πατάκης 2004 (Βραβείο Κύκλου Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου)

§                     «Ανίσχυρος άγγελος», Πατάκης 2010

Διηγήματα

§                     «Μαγική Μητέρα», Δελφίνι 1992 – 2η έκδ. Πατάκης 1998

Παιδική λογοτεχνία

Μυθιστορήματα - Νουβέλες

§                     «Ο Εέ από τ’ άστρα» , Καστανιώτης, 1981 (Βραβείο Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών)

§                     «Κοιμήσου, Ορέστη», Καστανιώτης, 1982

§                     «Περιπέτεια στο υπόγειο», Ακρίτας, 1991

§                     «Δομήνικος», Πατάκης 1992 (Τιμητικός Πίνακας Διεθνούς Οργάνωσης Βιβλίων για τη Nεότητα, ΙΒΒΥ)

§                     «Ο αδελφός της Ασπασίας», Πατάκης 1993

§                     «Τα φαντάσματα της σοφίτας», Πατάκης 1996

§                     «Η ιστορία του σκύλου... Θα δείξει», Πατάκης 1999

§                     «Σκανταλιές κι ανοησίες για ένα γλυκό κεράσι», Πατάκης, 2006

§                     «Ο χαρταετός της Σμύρνης», Άγκυρα, 2009

Διηγήματα

§                     «Πέτρινα καθίσματα», ΑΣΕ, 1985-1989 – 2η έκδ. Πατάκης,1992

§                     «Γάντι σε ξύλινο χέρι», Γνώση, 1986 – 2η έκδ. Πατάκης 1994 (Τιμητική διάκριση Κύκλου Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου)

§                     «Η Μάρω πάει...» (4 βιβλία), Πατάκης 1991

§                     «Δυο ιστορίες που ρωτάνε», Άγκυρα, 1990

§                     «Ο Ορέστης και το υπόγειο», Πατάκης 1995 (συνέκδοση του «Κοιμήσου, Ορέστη» και του «Περιπέτεια στο υπόγειο»)

§                     «Ελίτσα ή Παπαρούνα;» , Άγκυρα, 2009

§                     «Καλέ πνίγομαι», Πατάκης, 2009

§                     «Τι κέρδισε ο Άλκης και τι έχασε ο Λάκης», Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς, 2009

§                     «Πολύτιμα Δώρα» , Πατάκης, 2009

Παραμύθια

§                     «Κάποτε στην Ποντικούπολη» , Καστανιώτης, 1979

§                     «Η Γη το σπίτι μου - Έξι παραμύθια », Εστία, 1979

§                     «Ο Φωκίων ήταν ελάφι» , Καστανιώτης, 1979 (Έπαινος Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών)

§                     «Η Άννα και το τζιτζίκι» , Καστανιώτης, 1980

§                     «Ο χιονάνθρωπος που δεν ήθελε να λιώσει» , ΑΣΕ, 1982 – 11η έκδ. Δελφίνι, 1993 – 18η έκδ. Πατάκης 2000

§                     «Ένα συρτάρι γεμάτο όνειρα» , Άγκυρα, 1988

§                     «Τα σιδερένια παπούτσια» , Πατάκης 1998

§                     «Παραμύθια από τόπους της Aσίας», Πατάκης 2002

§                     «Παραμύθια από τόπους της Aφρικής», Πατάκης 2002

§                     «Παραμύθια από τόπους της Λατινικής Αμερικής», Πατάκης 2003

§                     «Παραμύθια από τόπους της Μεσογείου», Πατάκης 2006

§                     «Έξι φίλοι κι ένα δώρο», Πατάκης 2007

§                     «Ο Κάρπος και οι πρώτοι Γίγαντες», Παπαδόπουλος, 2008

§                     «Το πρώτο λουλούδι»,Πατάκης, 2008

Χριστουγεννιάτικα παραμύθια

§                     «Οι κάλτσες με τα δώρα», Εκδόσεις Πατάκης 2003

§                     «Μαζί θα περάσουμε το χειμώνα, είπε το έλατο», Πατάκης 2004 (Βραβείο Κ.Ε.Π.Β.– Κρατικό Βραβείο Εικονογράφησης)

§                     «Χρυσαφένια, Ασημένια Νύχτα Χριστουγεννιάτικη», Πατάκης 2005

§                     «Το τριαντάφυλλο των Χριστουγέννων», Πατάκης, 2007

§                     «Νεράιδα πάνω στο έλατο», Πατάκης 2008 (Κρατικό Βραβείο Εικονογράφησης)